Arbitraža o meji. Blamaža Slovenije

BLAMAŽA SLOVENSKE DIPLOMACIJE!

Po objavi zvočnega posnetka dela pogovora med slovenskim sodnikom arbitražnega tribunala, dr. Sekolcem in slovensko agentko MZZ, zadolženo za spremljanje postopkov, Drenikovo, v zvezi z arbitražo o meji s Hrvaško, ni več dvoma, da je slovenska diplomacija pri tej zgodbi padla na izpitu. Z obsojanjem prisluškovanja s strani "prijateljske sosede" na naš račun, tega vtisa in tudi formalnega prestopa onstran dovoljenega ne bomo popravili. Da hrvaške tajne službe prisluškujejo našim funkcionarjem vzemimo v zakup, tako kot to, da tudi naše prisluškujejo njihovim. Naj mi do jamči, da te u ni tako.

Problem je pogovor Sekolca z Drenikovo, ki je razkril če že ne lobiranje, pa vsaj uhajanje informaciji, kar bi naj bilo po pravilih postopka nedovoljeno.

A glavno odgovornost za ta zaplet naj prevzame sam minister za zunanje zadeve Karl Erjavec, prvič ker je očitno slabo podučil Sekolca in Drenikovo o nepropustni tajnosti postopkov arbitraže vse do objave končne razsodbe, oziroma o nevarnosti prisluhov, drugo ker je spodbudil Hrvaško k zaščiti svojih interesov z nepremišljenimi, bahavimi izjavami že pred kakim mesecem, o tem, da nam je kazalo dobro.

Domnevam, da se bo ves postopek sedaj ustavil, vsaj do takrat ko se bodo na ta škandal odzvali tako predsednik arbitražnega sodišča kot Evropska komisija, oziroma do zamenjave slovenskega sodnika. In če se bo le to zgodilo bo še dobro.

Bojim se namreč da bo Hrvaška celo odstopila od arbitražnega sporazuma, oziroma storila vse da se to zgodi, zlasti po informacijah, da se napoveduje odločitev o meji na morju bolj po okusu Slovenije, in terjala nova pogajanja, kar bo mejni spor zavleklo za kar nekaj let.

Nemudoma bi moral Erjavec odstopiti, a leteli bosta le glavi Drenikove in Sekolca. Glavni krivec, ki se je celo okrepil z Vilfanom, pa bo ostal na svojem mestu in skušal vso nespodobno vedenje prevalit na Hrvaško, ker da je prisluškovala, kar se med "prijatelji" ne dela.

Mene, kot prvega formalnega predlagatelja reševanja mejnega spora z mednarodno arbitražo, že leta 2004 na Odboru za zunanjo politiko Državnega zbora, aktivnega zagovornika arbitražnega sporazuma Pahor-Kosor pred slovenskim referendumom 2010 in, ne nazadnje,  državljana Republike Slovenije, ki živi ob tej meji in čuti posledice njene nedorečenosti, je milo rečeno sram, da se take reči dogajajo, da nismo znali predvidet tovrstnih zapletov in ustrezno postopat, oziroma da smo stopili na ta izredno občutljiv teren kot popolni amaterji. Da je temu tako dokazuje sam pogovor sodnika in agentke, ki znova preigrava kar po telefonu neke scenarije in taktike uveljavljanja svojega prav, kot da se tega ne bi lotili ko je bil za to čas, oz. ob pripravi memoranduma in odgovora na hrvaške argumente ter same strategije slovenskega zagovora pred tribunalom.

Dragi Karl, odgovornost nosiš predvsem ti! Prevzemi jo in prepusti resor nekomu s kančkom več profesionalnosti.

Sancta simplicitas, oz. kako desnica gleda na zgodovino

UGOVOR NA ČLANEK IGORJA KRŠINARJA

»PETA KOLONA - Sramotne izjave nasprotnikov samostojne Slovenije«

Ne gostujem kaj veliko v Reporterju, kot avtor kakega prispevka, pravzaprav prvič, ker ni revija ki bi delila z menoj podobne poglede in vrednote, oz. obratno, in ker jo ne berejo bralke in bralci katerim se praviloma obračam računajoč na razumevanje mojega pisanja če ne celo na soglašanje z njim. A vseeno verjamem, da je med porabniki Reporterjevih produktov tudi kdo, ki premore nekaj več obzorja in je voljan prisluhniti »drugemu mnenju«.

V vaši zadnji številki sem se znašel, sicer v lepi družbi, ki jo večinoma spoštujem, med domnevnimi »nasprotniki« samostojne Slovenije ki jih avtor članka označuje celo kot »Peta kolona«. No, pa poglejmo pomen tega izraza v sodobnem kontekstu (iz Wikipedije): »Danes se izraz peta kolona običajno uporablja kot oznaka za domače izdajalce, ki zaradi političnih, verskih in drugih nazorov oz. narodnosti pomagajo tujim napadalcem.«

Obtožba je kar huda, vredna sodišča, ker obrekuje in v ničemer ne dokazuje izdajstva in pomoči tujemu napadalcu. Uporablja le nekaj izjav, mimogrede potegnjene iz konteksta, in nekaj kritičnih pogledov do načina osamosvajanja, ter jih interpretira kot v prid napadalcu (JLA) in proti Demosovim osamosvojitvenim prizadevanjem.

A brez veze se vlačit po sodiščih, mar ne, spoštovani urednik? Itak so za vas in večino vaših somišljenikov  ničvredna institucija, oziroma le sredstvo za odstranjevanje političnih nasprotnikov.

Zame pa v tem primeru le izguba časa, ker smo na tako pisanje že navajeni in ni nič novega.

Sicer, bi rad na svojem primeru pokazal in dokazal, kako s prikazovanjem stvari v izključno črno-beli varianti, oziroma z ekstrapolacijo neke izjave ali dejanja in nekega širšega konteksta, se bralca in bralko zavaja in, če le ta ni previden, ali mu to ugaja, lahko tudi zavede.

O meni ste zapisali – citiram: »Med umikajočimi je bil tudi general JLA slovenskega rodu Marjan Čad, ki je med vojno okupiral celotno južno Primorsko, po njej pa se mu je takratni koprski župan in poznejši poslanec ZLSD Aurelio Juri zahvalil za sodelovanje in ugotovil, da so skupaj dobro odigrali svojo vlogo.«

Sancta simplicitas! S tega se da nič drugega razumeti kot to, da sem jaz z generalom sodeloval pri okupaciji južne Primorske in bil zadovoljen, da je uspela.  Ma lepo vas prosim,  Kršinar in Šurla. Če bi se malce bolj dokumentirali, ali vsaj prebrali v celoti ono gradivo s katerega je avtor članka potegnil tako sodbo, oz. interpretacijo, bi videli da je šlo pri zahvali Čadu za čisto nekaj drugega in sicer:

11. Julija 1991, zjutraj, je Radio Koper poročal, da je iz Reke, kjer je imel štab, general grozil z raketiranjem Jelšan, če mu slovenska mejna milica ne bo nehala pregledovati vozila, ki so dostavljala hrano in druge potrebščine karavlam na Koprskem in Sežanskem, kjer so še, po umiku vseh ostalih enot JLA,  do nadaljnjega domovali graničarji. Ker sem se bil sestal s Čadom na pogajanjih med našimi obrambnimi silami in JLA 29.junija v Kopru, ko je bil dosežen dogovor  o umiku njegovih okrepitev s Črnega Kala in umiritvi razmer po jutranjem streljanju na Škofijah, ko so bili ubiti trije njegovi vojaki, sem ga po telefaksu spomnil na oni dogovor, se mu zahvalil za pomirjevalno vlogo, ki jo je bil takrat odigral in ga pozval k preklicu novih groženj, kar je kasneje tudi storil.

V diplomaciji so priznanje zaslug nasprotne strani, pohvala in zahvale, del pogovorov in bontona, toliko bolj, ko si prizadevaš za nek cilj.

Torej to je resnica te zgodbe in ozadje te zahvale. Sicer moji someščanke in someščani vse to vedo in ko so me 4 leta kasneje izvolili za njihovega župana ter v nadaljevanju tudi tri krat za njihovega poslanca in enkrat za evroposlanca, so mi jasno povedali, da sem bil ravnal povsem v skladu z njihovimi pričakovanji in željami po čim manjših posledicah osamosvojitvene vojne na njihov vsakdan, oziroma po čim bolj mirnem prehodu v novo pravno in družbeno ureditev, v novo demokratično, neodvisno, samostojno Slovenijo.

Da, in pozabili ste napisati, da sem bil med podpisniki Deklaracije za mir, tudi zato, ker je bila občinska skupščina leto pred vojno in nekaj mesecev pred plebiscitom, sprejela s podporo vseh strank, tudi vseh Demosovih, Izjavo o demilitariziranem statusu Kopra. Toliko v vednost. Srečno.

SDSovci vse bolj neverjetni!

SMISLA ZA HUMOR PA JIM RES NE MANJKA!

Grizejo, grizejo in grizejo…"Chi si ferma e' perduto! Kdo se ustavi je izgubljen/ mrtev!"... kot bi dejal nekdo, ki se ga zlasti Primorska ne rada spominja. In tudi pri SDSu ni popuščanja, ni pristajanja na pravila in okoliščine v katerih se ostala Slovenija giblje, ni tolaženja z doseženim.

Ustavno sodišče jim je, s razveljavitvijo pravnomočne obsodbe Janezu Janši v zadevi Patria in sklepa Državnega zbora ki je le temu odvzel mandat potem ko je bil pristal v zapor, dalo neko zadoščenje, poplačalo trud, ki so ga bili vložili s pravno in politično bitko v dokazovanju (zame neobstoječe!) krivičnosti in politične motiviranosti  pregona zoper njihovega vodjo. A jim vseeno ni dovolj. Kot, da zgodovina ne bi poznala vrste primerov ustavno spornega odločanja, tako na sodiščih kot v parlamentu in vladi, od katerih kar nekaj odmevnih so jih bili zakrivili sami, ko so bili na oblasti (glej krivice izbrisanim ali ZUJF), pa ni nihče od njih zato odgovarjal in odstopil, so najprej zahtevali glavo predsednika Vrhovnega sodišča Masleše in ostalih, ki so sodelovali pri oblikovanju sodb, nato še predsednika Državnega zbora Brgleza in ostalih poslank in poslancev, ki so bili glasovali o prenehanju mandata Janeza Janše. Ker seveda nihče od pozvanih ni temu pričakovanju sledil in se Janši in SDSu tudi ne opravičil, kar pove veliko o tem kaj si mislijo o tovrstnih sodbah škrlatnih tog, ki se jim moraš pač ukloniti a ne nujno z njimi soglašati, so zdaj zahtevali še vrh s tremi najvišjimi predstavniki države, oziroma s predsedniki Republike, parlamenta in vlade, da bi terjali od njih popravo krivice, ki naj bi se jim zgodila s tem, da so danes le največja opozicijska stranka v Državnem zboru ne pa absolutno največja. Prepričani so namreč, da ko sodstvo ne bi preganjalo njihovega predsednika in ga odstranilo iz volilne kampanje, bi danes imeli oni parlamentarno večino, vlado in oblast in bi se vsej naciji godilo bolje. Samozaverovanost za umret! Sam ostajam prepričan, da prav afera Patria in obsodba JJ sta dodatno prispevali k promociji SDSa in njenemu drugemu najboljšemu rezultatu na zadnjih volitvah. Ilustriram z enim samim primerom v svojem kraju: sosed, ki ni bil nikoli prej volil za Janšo se je tokrat odločil drugače, prav zato, ker ga je videl kot mučenika in žrtev zanj pretirano vnetega ravnanja organov pregona.

Smo torej na terenu špekulaciji tako z ene kot z druge strani. Ne ve se, kaj bi se zgodilo, ko bi Janša enakopravno sodeloval s tekmeci v volilni kampanji. Marsikdaj so mu delnice zrasle, ko je molčal, oziroma ga ni bilo slišati, in obratno!

A ne, v kaj takega njegovih vernikov ne moreš prepričat.

Celo nelegalne in nelegitimne bi naj bile zadnje volitve, ker je bil on na Dobu. Tako so jih razglasili že v času kampanje, a so vseeno vanjo sodelovali. Enako so zatrdili, ko so pristali za Stranko Mira Cerarja (kaj bi rekli, ko bi zmagali?) in napovedali bojkot parlamenta, a da bi vrnili mandate in solidno plačana delovna mesta niti slučajno. Koherentnost za umret!

Pravzaprav so ves čas sporočali, posredno ali neposredno, da so edini, ki si ta mesta zaslužijo, da so edini legalno in legitimno izvoljeni, da bi jih bilo še več, ko bi bil z njimi JJ, da oblast pripada izključno njim!

Zato tudi ta nova ofenziva, ki pa zagotovo ni zadnja. Razmišljajo baje tudi o impeachmentu, oziroma ustavni obtožbi zoper enega ali kar vseh treh predsednikov – tako je slišati – in ker ni številk, da bi se izšla, o zahtevi za ustavno presojo zakonitosti zadnjih volitev, kar pomeni da si želijo njihovo razveljavitev in posledično razveljavitev vsega ker je bilo od volitev do danes odločeno, sprejeto, storjeno. Morda tudi pomladitev vseh prebivalcev naše lepe deželice za leto dni. Ne bi bilo slabo, mar ne?

V svojem pismu Pahorju, Brglezu in Cerarju, SDSovci opozarjajo- citiram – "Ustvarjate ali dopuščate oblikovanje okolja, ki nima nobene zveze z demokracijo in poštenim tekmovanjem za naklonjenost volivcev in ki Slovenijo postavlja na raven demokratur brez resne opozicije".

Soglašam z zadnjo trditvijo, da postajamo država brez resne opozicije, vsaj na desnem bregu ne, za katero pa trdim, kar tudi SDSovsko pismo dokazuje, da si položaj spodkopava sama in da trije glavni nosilci oblasti nimajo pri tem nič. Kje ste stari, dobri, krepki SDSovci s prejšnjih sklicev? Grizli ste tudi vi, do onemoglosti včasih, a vsaj takih fars, kot je tole pismo, ne pomnim, da bi si jih privoščili.

Vlada spet gluha do Istre!

»SRAMOTA: Ljubljana znova kaže svoj obraz! Gašperšič: Če vas motijo turisti se izselite v naravo!«

Tako spletni časopis Regional Obala naslavlja članek o odzivih domačinov na izjavo ministra za infrastrukturo in promet minuli četrtek na parlamentarni razpravi o smiselnosti in koristnosti vinjetnega sistema za pred tednom dni in po 10 letih gradnje odprt markovški predor.

Ve se, da se prebivalci slovenske Istre, ki se v glavnem vozarijo med Koprom in Piranom in gredo bolj poredko v »kontinent« oziroma v Ljubljano in drugod s koriščenjem avtocestnega omrežja, ne opremljajo z vinjetami, ki vendarle stanejo in utegnejo biti strošek, ki se ti ne povrne. Enako tranzitni turisti, ki predvsem iz Italije gredo na Hrvaško. Za teh borih 25 km, kolikor je dolga pot od meje do meje, se večini ne splača kupit vinjete in zato že obvlada alternative poti. Ko prideš v Koper preko Škofiji in Bertokov, če si namenjen na mejni prehod Dragonja nadaljuješ po lokalni cesti do Slavčka in se priključiš na Šmarsko cesto pa naprej, če želiš na Sečovlje pa pri Semedeli zaviješ na obalno cesto do Izole in nadaljuješ vse do Sečoveljskega prehoda. Utečena praksa, ki je obče sprejeta in nikogar ne vznemirja.

A z odprtjem predora Markovec in s prenosom obalne (doslej državne) ceste v last in upravljanje občinama Koper i Izola, ki jo nameravata s časoma nameniti vsem drugim potrebam kot prometu, konkretno pretvoriti v veliko, 4 km dolgo plažo, oziroma površino, kjer bodo avtomobile zamenjali objekti za turistične, športne, rekreacijske in druge prosto časovne dejavnosti, se bodo prometni običaji in tokovi korenito spremenili. Če ne boš več mogel iz Kopra v Izolo ali obratno po obalni cesti, boš moral samo za uporabo markovškega predora kupit vinjeto, tako kot potujoči po celotni državi, ali koristiti vzporedno višinsko cesto preko naselja Markovec, kar pa pomeni za tu živeče ljudi hudo prometno obremenitev na katero zagotovo ne bodo pristali. Res da je glavna pot na Bolnišnico Izola in obvoz obalne ceste, a to le izjemoma. Če naj postane to redno, bo prišlo do upora! Tega prebivalci Markovca preprosto ne bodo sprejeli in bodo težave, tudi zapore.

Dovolil sem si pisati že pred meseci ministru Gašperšiču in ga opozoriti na te okoliščine in razplete, tako kot so ga pravočasno posvarili tudi z občin Izola in Koper, zlasti izolski župan Kolenc, a odziv je bil enak, kot je še danes. »Predor Markovec se ne da izločiti iz vinjetnega režima, ne da bi krivico storil drugim!« z dodatkom: »Če bodo občine izvzele iz prometa obalno cesto, jo bodo morale nadomestiti z drugo!«

Halooo?! S katero?  Kot sem že napisal, cesta na Markovec, če želimo mir, odpade, druge pa je ni mogoče zgraditi, bodisi ker ni fizičnega prostora (noben prostorski načrt ga ne bo našel!), bodisi ker ni in ne bo denarja, vsaj ne onega, ki bi odtehtal pravico za uporabo markovškega predora tudi brez vinjete.

In medtem je prišla kot dobronamerna in celo profitno naravnana pobuda za uvedbo neke posebne, cenejše vinjete za lokalne voznike, zlasti študente, ki dnevno ali pogosteje potujejo le lokalno in ki bi veljala samo za inkriminiran predor. Enako, da ne bi delali krivic drugim državljankam in državljanom RS, bi rešili zadevo za koristnike ljubljanske obvoznice in drugih nekaj odsekov avtocest in hitrih cest, kjer je problematika podobna . Modro in podjetno. Rešili bi to zagato in Darsu prinesli še nek, sicer ne velik a vendarle koristen denar.

A na parlamentarnem odboru za infrastrukturo, tako kot na ministrstvu, so tudi to pobudo zavrnili, ne da bi si vzeli, recimo, mesec-dva časa in jo podrobneje preučili. »Se ne da. Pika in konec!«

Ma, dragi gospe in gospodje z ministrstva in Državnega zbora, zlasti tisti, ki smo vas izvolili v Istri, tako se politika ne dela, tako se ne dela v korist napredka in blaginje katerima ste zaprisegli. Ne nazadnje, pogojno rečeno »lokalna dovolilnica« bi s primerno nizko, oz. dostopno ceno za koriščenje le predora (licitiram na pamet:  15-20 evrov letno?) nagovorila večino ljudi k nakupu in bi se nekaj malega nabralo na računu Družbe za upravljanje avtocest, vztrajanje pri svojem pa ne bo nikogar, ki že danes ne uporablja vinjete, prepričalo v to, da jo kupi (ponavljam: vožnja skozi 2 km dolg predor si letnih 110 evrov ne zasluži!) in ubiral bo raje cesto na Markovec z vsemi tveganji, ki ta izbira prinaša.

Ne, nisem za odcepitev Istre, kot to razmišljajo in predlagajo v nekih tukajšnjih malih strankah, a tudi ignorantski in podcenjujoči odnos vlade in parlamenta do našega prostora, za katerega pa zelo radi obe instituciji razglašata, da je strateškega pomena za vso državo, se mora enkrat nehati. Odstopanja od dogovorov in obveznosti glede financiranja solinarskega muzeja ter Monitoringa morja, zniževanje standardov pridobivanja znanja za pomorščake in poveljnike ladji, neodzivnost do namere Italije da vendarle zgradi uplinjevalnik zemeljskega plina v Žavljah, kažejo, da pristojna ministrstva in tudi vlada kot celota vlogi ki jo od njih pričakujemo v slovenski Istri niso dorasli. Bodite temu kos vsaj obalni poslanke in poslanci! Proaktivni in prava vez med lokalnim utripom in nacionalno politiko ne glede na strankarsko izkaznico. Zato smo vas izvolili!

  

Fišer je grešil, a naj kar ostane

SPOROČILO DRŽAVNOTOŽILSKEGA SVETA KLOFUTA VSEM, ZLASTI PRAVNI DRŽAVI!

Državnotožilski svet je sklenil torej, da ne bo predlagal razrešitve generalnega državnega tožilca Zvonka Fišerja. Ugotovili so sicer, da je njihov šef, ob imenovanju g.Škrleca za generalnega direktorja tožilstva, grešil, ravnal nezakonito,  a ne tako hudo, da bi moral oditi. OK. Če tako mislijo, da je prav naj bo. A ni, gospodje! Zakaj? Odgovorov je kar nekaj:

Ker ščitite položaj, vpliv in avtoriteto nekoga, za katerega sami sodite da je zagrešil nezakonitost, a mu jo oproščate, ker da ni tako pomembna. Integriteta je, ali je ni! Poleg tega, zavoljo funkcije, ki jo opravlja, mora ta oseba uživati največje zaupanje javnosti. Te pa nima več,

Ker posredno pritrjujete njegovemu stališču, da je Komisija za preprečevanje korupcije organ političnega pregona zoper njega in tožilstva v celoti, ki je identično odzivu Slovenske demokratske stranke ko je šlo za Janeza Janšo,

Ker z razvrednotenjem ugotovitev omenjene komisije v zvezi z vašim nadrejenim, sesuvate njeno avtoriteto in njen pomen, pa obenem tudi ostalih dveh organov, ki sta razsodila enako – upravnega sodišča in inšpekcije,

Ker ko to počnete, slabite verodostojnost celotne strukture pravne države, oziroma zaupanje ljudi vanjo, kar pomeni, da tudi sebi in vašemu poslanstvu povzročate škodo,

Ker silite zakonodajalca, ki je dolžan skrbeti za neokrnjenost avtoritete vseh nadzornih instanc, da znova vzpostavi red tako kot je bilo, oziroma da si povrne pravico imenovanja in razreševanja tudi vodstva državno-tožilske organizacije, tako kot to že počne pri sodstvu.

Slabo uslugo ste, gospe in gospodje iz državnotožilskega sveta, naredili in sebi, in g. Fišerju in celotni državi, ne le pravni.

Anche in Croazia la minaccia di Zaule

Il partito croato di opposizione ORaH - ODRŽIVI RAZVOJ HRVATSKE (tradotto: SVILUPPO SOSTENIBILE DELLA CROAZIA), per il tramite dell' organizzazione cittadina locale, ha organizzato l'8 maggio scorso a Umago una tavola rotonda internazionale dal titolo: TRŠĆANSKI LNG ZAULE “BOMBA” SJEVERNOG JADRANA (tradotto: IL GNL DI ZAULE "LA BOMBA" DELL'ALTO ADRIATICO)...
Anche a me l'invito a dibattere il tema. Quale miglior occasione per tirar fuori dal cassetto il mio polveroso croato? Ma tranquilli... c'e' anche la versione italiana. Tra i relatori e il pubblico c'era anche qualche italiano senza conoscenza alcuna del croato.

MOŽEMO LI ZAJEDNO UPRAVLJATI JADRAN?

To je pitanje u naslovu mog doprinosa ovoj tribini koju procjenjujem kao prilično važnu za to, da se pojača osjetljivost  i dodatno mobilizira javno mnijenje u Hrvatskoj, pa i kod nas u Sloveniji i u susjednoj Italiji, i posebno da se fokusira odgovornost političnih sjedišta, osobito onih, koji imaju vlast,  do opasnosti i rizika koje unose u Jadran cijela serija ideja i intervencija za eksploataciju njegovih resursa, prečesto bez posluha do upozorenja i stručne sfere, da takvo ponašanje može mu poremetiti zdravlje i štetiti svim ostalim aktivnostima od kojih obalne regije žive i su daleko manje invazivne od onih o kojima pričamo večeras.

Ali prije traženja odgovora na moje pitanje, dozvolite mi kratku povijest i još kakvu refleksiju o današnjoj temi.

Za malo biče 10 godina od tada kada se počelo govoriti o terminalu za ukapljeni zemaljski plin španjolske multinacionalne tvrtke Gas Natural u Žavljama kot Trsta. Bio sam jedan od slovenskih zastupnika koji smo se na vijest o ovome projektu odzvali sa zahtjevom našoj vladi da pripremi ocjenu  o njegovoj primjernosti i prihvatljivosti sa obzirom na blizinu našeg nacionalnog teritorija i u prilično osnovnoškolskom znanju, da su bili ovakvi objekti potencijalno opasni za okoliš i sigurnost.

Iz interdisciplinarne studije uz pomoć  Instituta „Jožef Štefan“, koju je naručila vlada, smo saznali, da su bili naši strahovi sasvim opravdani, da rizici za morski i obalni okoliš te za sigurnost ljudi i imovinu su bili značajni i da posljedično takav terminal na izabranoj lokaciji i sa takvom tehnologijom pretvorbe ukapljenog plina u plinski oblik nije se smjelo izgraditi, odnosno, da se je Slovenija morala protiviti njegovoj realizaciji. Tako stručnjaci. I Parlament je o tome diskutirao i na plenarnoj sjednici donio vrstu zaključaka koji su usmjerivali vladu, da obrani slovenski NE do tog projekta.

Do Prekogranične ocjene utjecaja na okoliš ima svaka država pravo – kao što znate - po Konvenciji ESPOO i pravilima Europske Unije.   Isto je valjalo i za neku drugu ideju, onu korporacije Endesa, isto tako španjolske, da bi izgradili off-shore terminal sa prilično istom tehnologijom pretvorbe plina, to znači sa korištenjem morske vode, na moru, ali u sredini Tršćanskog zaljeva, uz morsku granicu sa Slovenijom, još uvijek u plitkim vodama i meću plovnih koridora koji vode u luke Trst i Kopar i suprotno.  I ta ideja je bila za slovenski Državni zbor neprihvatljiva.

Pa nismo tada toj problematici posvetili jednu samo sjednicu. Bila je i druga, par godina kasnije, kad se pojavio interes njemačke tvrtke TGE po sličnom terminalu u Kopru. Razlika je bila samo u tome, da za pretvorbu plina ne bi koristili morsku vodu nego bi se to dostignulo internim izgaranjem, ali rizici sa prihodom tankera sa ukapljenom plinom su bili isti. Usvojena je bila Rezolucija o strategiji za Jadran, koja je onemogućila nastavak priprema na ovu realizaciju.

O terminalu Žavlje su slovenska i talijanska vlada počele pregovarat ali od toga nije bilo ništa. Italija je ostala na svome, iako je privremeno a ne konačno zamrznula postupke, što je prisililo Sloveniju, da je pritisnula na Evropsku komisiju kad je trebala, prije dvoje godine, usvojiti Program za strateške investicije u energetsku infrastrukturu do 2020 i pretila vetom. Kompromis se našao u tome, da je terminal Žavlje ispao iz spiska i Ljubljana se zadovoljila sa općom dikcijom o „jednome terminalu on-shore, to znači na kopno, u sjevernom Jadranu“ kojeg Italija može izgraditi sa suglasnošću Slovenije. To nije značilo, da je bio projekt Žavlje ubijen, nego samo to, da nije mogao kandidirati za evropsku sufinanciranje, ali ipak smo se u našom prostoru nadali da uz takvog odlučnog i suglasnog NE svih zainteresiranih zajednica i institucija sa Općinu Trst i Regiju Furlanija Juljiska Krajina na čelu, u Rimu si niko ne bi priuštio da bi deblokirao ono što je prijašnja vlada blokirala.

Ali desilo se je. Ministar za okoliš u timu Mattea Renzija je reaktivirao Žavlje i ga proglasio za „kompatibilnog sa teritorijem i sa politikom Luke Trst“, mada baš odgovorni upravitelji i teritorija i luke tvrde suprotno. Isto tako i svi stručnjaci, profesori i drugi eksperti koji su se bavili ovim slučajem. Dozvolite mi, da ispostavim i pozdravim 3 godišnji rad grupe 24 stručnjaka, sakupljenih u Transgraničnom Tehničkom Stolu o terminalima LNG u Tršćanskom zaljevu, koji su dokazali bez da bi se iko od investitora i podupirača projekta oglasio i demantirao njihove procjene, odnosno z njima polemizirao, da je bila dokumentacija površna, nedosljedna, neadekvatna, rupasta i amatersko varljiva i zaključili, da je bio projekt neprihvatljiv. Imao sam čast, da sam s ovim timom suraćivao.

Sledi legitimno pitanje od kuda, na osnovi čega, koje ocjene, analize i zaključaka talijanski ministar za okoliš se smatrao u pravu, da upali zelenu svjetlo?

Da pridodam, da niko ne kaže NE, ni najortodoksniji ekologisti, novim linjam dostave zemaljskog plina u našu širu regiju, ali se traže i predlažu alternative terminalima on-shore u onima na moru, u dubljim vodama i daleko od obala. Zovu se Floating storage and regasification units i jesu plivajući objekti, gdje se LNG pretvore i skladišti sa minimalnim utjecajem na morski okoliš, znači na kvalitetu vode i tamošnje oblike života, i sa pitanjem sigurnosti samo za one koji na tim objektima rade.

Da podsjetim i na još jedan izazov sličan spornome projektu Žavlje, iako manjih dimenzija i bez korištenja morske vode, odnosno na terminal tvrtke Smart gas u Monfalconu kojeg se trudi izgraditi poduzetnik Vescovini. I u tom primjeru se mu dobar dio zainteresirane javnosti protivi.

Evo, to jeste dosadašnja povijest terminala za ukapljeni zemaljski plin u tršćanskom zaljevu, kojoj možemo dodati, kad govorimo o infrastrukturnoj opterećenosti Jadrana,  novu, isto tako opasnu ako ne i opasniju za cijelo naše more… priču koju dobro znate, o naftnim istraživanjima i eventualni eksploataciji pronalaženih ležišta nafte i plina u morskom dnu, koju si je vaša vlada dala u glavu.

Pa mi dozvolite jednu samo primjedbu. Recimo, da iz svog balkona gledam prema Veneciji i hrvatskom moru, ne vidim ništa v blizini mog mora, ni platforme, ni tornja, čujem, da su bušenja tamo kod Pule i južnije sigurna i bez izliva ni kaplje nafte koja bi zagadila vode, gdje se mi kupaju unuci, i to je za mene u onome momentu ok.

A pitam se svejedno: jeste li pametno, modro, pošteno i odgovorno… investirati u projektima ipak velikog rizika i kratkog daha? Od fosilnih goriva jedini kojemu možemo pripisati još 70 do 100 godina života jeste zemaljski plin, od kojeg upotreba najmanje utiče na klimatske promjene.

Nafta i uglje imaju za svakog koji vidi što se dešava u prirodi, u podneblju, sa sve ekstremnim, opasnim vremenskim pojavama…  brojane godine. Odnosno, već dugo bi ju morali zatrijeti i zamijeniti sa obnovljivimi izvori energije, ali oni koji kroje energetsku politiku na planetu i još profitiraju iz naslova prodaje ovih energenata ne daju, da se to još desi. Briga njih ako Zemlja umire . Bitno je za njih, da zaradu odmah i veliko!

Pitam vladu gospodina Milanovića, koja već po definiciji lijeve vlade mora biti napredna, osjetljiva na tematike okoliša i podneblja, dali je sposobna opraviti ovu vrsto samorefleksije i promijeniti svoje stajalište, bar do tačke, da sa referendumom ispita narod? …

„Ako nije opasno za Škotsku i Norvešku – čujem vašeg premijera – nije opasno ni za Hrvatsku“. Poštovani Zoran Milanović, Jadran nije Sjeverno more!

I konačno da potražimo odgovor na pitanje u naslovu moje diskusije: MOŽEMO LI JADRAN UPRAVLJATI ZAJEDNO? Moj odgovor jeste dašto afirmativan. Pa ne samo da možemo, moramo!

U odnosu do opisanih izazova i mnogo drugih koji se tiče razvoja i budućnosti naših zajednica, osobito obalnih, naših odnosa, naših luka, plovnih putova, urbanih presija na more, intervencija zaštite i rješavanja u primjeru incidenata, ribolova sa različitim modalitetima i tehnologijama eksploatacije ribljeg fonda, morskih znanstvenih istraživanja, investicija u turizam i tako dalje, u moru koje je zajedno, pola-zatvoreno i izuzetno osjetljivo i ranjivo, naše vlade nemaju više pravo, da operiraju iz uskih nacionalnih gledišta, kao da granice na moru mogu štititi teritorijalne vode od vanjskih opasnosti.

Vrijeme je, da ozbiljno sjednu zajedno i da se pomoću znanstvenog svijeta i civilnog društva dogovore o postulatima i pravilima održivog razvoja tog rajona. Trebamo zajedničku platformu strategija i politika za Jadran, bar za sve zahvate, koji mogu utjecati na susjede i na zdravlje mora.

To je moj dugogodišnji poziv, na kome je više puta insistirao i prijašnji evropski komesar za okoliš, Janez Potočnik, a kojeg niko od pozvanih neće da čuje i prihvati.

A ipak, ponovno večeras tu u Umagu. Pomoću Boga, prije ali kasnije infekcija uha i razuma će se izlječiti.

I kao pisano vodilo za početak pozivam, da na spletu pročitamo Rezoluciju, koju sam već citirao, o strategiji za Jadran.

Nije baš nešto sasvim novog i uporabnog, ali slijedi i aplicira na naše more sve ono što je već napisano u mnogim drugim važnim dokumentima, kao što su: naš Zakon o proglašenju zaštićene ekološke zone, OUNov Program za okoliš i sredozemski akcijski nacrt za Barcelonsku konvenciju, te Direktiva Evropskog Parlamenta i Vijeća iz 2007 o okviru za korake EU na području politike morskog okoliša i zajednička slovensko-hrvatska-talijanska izjava iz 2008 o zaštiti okoliša Jadranskog mora.

Pa ne bi bilo odviše da se vlade dogovore i o oblikovanju medjuvladnog stalnog tijela, kome provjeriti konkretizaciju pisanog, odnosno pripremu zajedničke Strategije za Jadran i praćenje njene implementacije.

Dragi prijatelji, možemo vladati svaki svom nacionalnom teritoriju, za Jadran je to nemoguće.

Prijeći moramo ka zajedničkom upravljanju. I što trebamo za to? Osjećaj odgovornosti, političku volju, uzajamno povjerenje i nekoliko hrabrosti te inovativnosti u našim pristupima. Hvala na pažnju.

----------------------------------

POSSIAMO GOVERNARE INSIEME L'ADRIATICO?

E' la domanda di titolo del mio contributo al dibattito di questa sera che considero importante per sensibilizzare e mobilitare ulteriormente l'opinione pubblica croata, ma anche slovena e italiana, e soprattutto investire di responsabilità le sedi politiche, in specie quelle al potere, rispetto ai pericoli o comunque ai rischi che portano all'Adriatico tutta una serie di idee e imprese di sfruttamento delle sue risorse, troppo spesso sorde ai moniti anche della sfera espertistica che un tale agire può compromettergli la salute e danneggiare tutte le altre attività di cui le regioni costiere vivono e che sono lontanamente meno invasive di quelle di cui discutiamo stasera.

Ma prima di cercare la risposta alla domanda che pongo, mi si consenta una breve cronistoria e qualche considerazione sul tema in discussione.

Saranno fra poco 10 anni che si parla del rigassificatore GNL della multinazionale spagnola Gas Natural a Zaule. Fui fra i parlamentari sloveni che a questa notizia risposero con una precisa richiesta al nostro governo di verificare l'opportunità' e l’accettabilità’ di un impianto di questo tipo ad un tiro di schioppo dal territorio nazionale, conoscendo all'epoca solo per sentito dire che i rigassificatori di gas naturale liquido erano potenzialmente pericolosi tanto per l'ambiente quanto per la sicurezza.

Da uno studio interdisciplinare con l'autorevole partecipazione dell'Istituto »Jožef Štefan«, commissionato dal governo, venimmo a sapere che i nostri timori erano piu' che fondati, che i rischi per l'ambiente marino e costiero e per la sicurezza della popolazione e del patrimonio, erano considerevoli, che quindi il terminal nell'ubicazione e con la tecnologia prescelte non si doveva fare, che la Slovenia vi si doveva opporre. Detto, fatto. Il parlamento ha deliberato in merito e vincolato cosi' il governo a sostenere le ragioni del NO.

La valutazione transfrontaliera di impatto ambientale era e lo e' tutt'ora nel diritto di ogni paese secondo la Convenzione ESPOO e le normative europee.

Altrettanto voleva per un'altra idea, quella della spagnola Endesa, di impiantare un terminal con simile tecnologica di rigassificazione (uso dell'acqua marina) non a riva, ma in mare, in mezzo al Golfo di Trieste. L'Off-Shore, comunque sempre in acque poco profonde e nel mezzo dei corridoi di navigazione per  i e dai porti di Trieste e Capodistria, a cavallo del confine marittimo italo - sloveno. Anche questa ipotesi veniva rigettata dalla Camera di stato.

E non solo un plenum. A distanza di un paio d'anni, ben due, per fermare per altro, con una risoluzione intitolata »sulla strategia per l'Adriatico«, il tentativo di una multinazionale tedesca, la TGE, di portare un rigassificatore anche a Capodistria. L’unica differenza con Zaule era che non prevedeva l’impiego dell’acqua di mare nel processo di rigassificazione ma i rischi legati all’attracco delle metaniere rimanevano gli stessi.

Su Zaule c'e' stato un quasi negoziato fra i due governi che non ha prodotto granché fino alle pressioni che il nostro si e' visto costretto ad esercitare sulla Commissione europea, per altro con una minaccia di veto, al momento dell'approvazione del programma di investimenti prioritari fino al 2020 nel comparto energetico. E' riuscita così a far togliere dalla lista l'impianto di Zaule acconsentendo ad una dizione più vaga di un rigassificatore di GNL on-shore, a terra dunque, nell'Alto Adriatico, da farsi previo consenso sloveno.

Ciò non significava che Zaule era sepolto per sempre ma che semplicemente non poteva concorrere ai finanziamenti UE. Si sperava comunque che di fronte al NO corale e compatto del territorio, ovvero delle comunità interessate, dei rispettivi enti, comune di Trieste e regione Friuli Venezia Giulia in testa, nessuno a Roma si sarebbe azzardato a scongelare il progetto, congelato dal governo precedente.

E invece e' successo. Il ministro dell'ambiente nel'equipe di Matteo Renzi ha riattivato Zaule dichiarandolo compatibile col territorio e anche con la politica del porto di Trieste, per quanto chi governa territorio e porto dichiarino l'opposto. Altrettanto le sedi espertistiche che si sono occupate del caso. Ricordo i 3 anni di meticolosa analisi della documentazione del progetto, che ha giudicato come incongruente, superficiale, amatoriale, impraticabile e via dicendo, prodotta dal Tavolo tecnico transfrontaliero rigassificatori, con cui ho avuto l'onore di collaborare.

Si pone quindi legittima la domanda, in base a cosa, a quale giudizio, esame, analisi e conclusioni, il ministro dell'ambiente si e' visto nel diritto di accendere luce verde?

Ci tengo a ricordare che nessuno dice NO, neanche gli ambientalisti più ortodossi, a nuove linee di rifornimento del metano nella nostra regione, ma si vogliono e si propongono tecnologie e sedi alternative ai terminal on-shore, ovvero a terra, quali gli impianti off-shore, fissi o galleggianti in alto mare, in acque più profonde, e lontani dalla costa. Le Floating storage and regassification units ove si rigassifica e stocca il GNL con impatto minimo sull’ambiente, ovvero sulla qualità dell’acqua e sulle relative forme di vita, con la questione della sicurezza solo per chi vi lavora.

Rammento ancora la vicenda dei rigassificatore della Smart Gas, un tantino più piccolo e con una tecnologia di rigassificazione meno problematica di quello di Zaule, che l’ingegner Vescovini vuole impiantare a Monfalcone, ma che incontra ugualmente la resistenza di buona parte delle comunità coinvolte.

Questa la storia fino ad oggi dei rigassificatori nel Golfo di Trieste, cui si aggiunge, se già parliamo di peso infrastrutturale sull’Adriatico, un'altra, altrettanto se non più pericolosa per il mare intero, quella della ricerche e dell'eventuale sfruttamento di petrolio nel sottosuolo marino che il vostro governo si e' messo in testa.

E a questo proposito, un solo appunto di fondo. Mettiamo che dal mio balcone guardi verso Venezia e il mare croato, che non veda alcun impianto vicino al mio mare e che sappia che le trivellazioni procedono sicure senza una goccia di petrolio spanta o in arrivo dalle mie parti. Posso dichiararmi al momento tranquillo. Ciononostante e’ impossibile non porsi la domanda: e' lecito, e' saggio, e' onesto, e' responsabile investire in progetti comunque di non poco rischio e soprattutto di breve respiro? Dei combustibili fossili l'unico cui si può concedere ancora 70 o forse 100 anni di sfruttamento e' il metano, il meno inquinante e impattante una volta combusto, sull'ambiente e sul clima. Petrolio e carbone hanno, o per lo meno, devono avere, per chi considera serio e allarmante quanto sta avvenendo coi mutamenti climatici, coi fenomeni meteorologici, sempre più estremi e incontrollabili, gli anni contati. Anzi, avremmo dovuto già sopprimerli e sostituirli con le energie rinnovabili, ma chi comanda pozzi e miniere e ne trae lucro, ha fatto si che ciò non avvenisse ancora. Che il pianeta stia morendo non gliene frega gran che. Gli importa guadagnare subito e tanto.

Chiedo dunque al governo Milanovič, un governo di sinistra che per antonomasia dovrebbe esser progressista, attento alle tematiche ambientali e climatiche, se e' in grado di fare questo tipo di riflessione e rettificare la propria posizione almeno al punto da chiedere con referendum il pronunciamento del popolo?

Detto questo, vengo al titolo del mio contributo:  SI PUO' GOVERNARE INSIEME L'ADRIATICO? La risposta e’ ovviamente affermativa. Non solo si può, si deve!

Rispetto alle sfide elencate e a tante altre che riguardano lo sviluppo e il futuro delle comunità rivierasche, i nostri rapporti, i nostri porti, le vie di navigazione, gli impatti urbani sul mare, gli interventi di protezione, salvaguardia e salvataggio in casi di incidenti, la pesca con le diverse modalità e tecnologie di sfruttamento del patrimonio ittico, le ricerche oceanografiche, gli investimenti nel turismo e via dicendo, in un mare che e' comune, semichiuso e di esclusiva fragilità … i nostri governi non possono continuare a comportarsi nei suoi confronti in ottiche strettamente nazionali, come che i confini in mare servano a difendere le acque territoriali dai pericoli esterni.

E' ora che si siedano allo stesso tavolo e con l'apporto del mondo scientifico e della società civile, verifichino e concordino i postulati e le regole di uno sviluppo che sia sostenibile per l'Adriatico, definiscano cioè una piattaforma comune di strategie e politiche per lo meno per quegli interventi che possono ledere gli interessi dei vicini e compromettere la salute del mare.

E’ l’appello che rinnovo da anni, che ha trovato eco anche negli inviti dell’ex commissario europeo all’ambiente Janez Potočnik, che però nessuno dei destinatari vuole sentire ne accettare. Ciononostante insisto anche questa sera qui a Umago. Con l’aiuto del Signore, prima o dopo questa infezione alle orecchie e alla ragione avrà il suo decorso.

E Come primo documento guida suggerisco la Risoluzione sulla strategia per l'Adriatico, di cui ho già fatto parola.

Nulla si particolarmente nuovo e utilizzabile ma che segue e applica al nostro mare quanto scritto in molti altri documenti tenuti troppo spesso chiusi nei cassetti. Ne cito alcuni: La nostra Legge sulla proclamazione della Zona ecologica protetta, il Programma ONU per l’ambiente, il Piano d’azione per il Mediterraneo della Convenzione di Barcellona, nonché i più recenti: la Direttiva del Parlamento e del Consiglio europeo sul piano d’azione comunitaria nel campo della politica per l’ambiente marino del 2007 e la Dichiarazione congiunta sloveno-croata-italiana del 2008 sulla tutela dell’ambiente nel mare Adriatico.

E non sarebbe di troppo la nomina di un Comitato intergovernativo permanente delegato alla stesura, all’applicazione e alla supervisione di questa piattaforma comune, chiamiamola Strategia per l’Adriatico?

Governiamo pure, cari amici, ciascuno il proprio territorio nazionale, a terra, per l'Adriatico non lo si può fare, dobbiamo passare a governarlo insieme! Cosa ci vuole? Null'altro che senso di responsabilità, volontà politica, reciproca fiducia e un tantino di coraggio e innovazione nei nostri approcci. Grazie

Čemu bi naj Masleša odstopil? Ker to zahteva JJ?

BRAVO KLEMENČIČ, FUJ MAJCNOVA!

Kot aktivni državljan si vzamem tudi danes pravico in dolžnost, da pokomentiram par zadevic iz našega političnega vsakdana. Tisti, ki jim grem zato v nos, pa naj me znova posujejo s »prijaznimi« twiti.

No, najprej moja iskrena pohvala ministru za pravosodje, Goranu Klemenčiču, ker ni nasedel histeriji določenega dela javnosti in tudi medijev, glede zamenjave predsednika Vrhovnega sodišča Branka Masleše, po razveljavitvi obsodilne sodbe na račun Janeza Janše ob zadevi Patria, s strani Ustavnega sodišča. Ta ista javnost in ti isti mediji, ob zgražanju ker Masleša ne namerava odstopiti in Klemenčič ukrepati zoper njega, se ne sprašujejo o tem koliko je bilo že doslej podobnih razveljavitev sodb s posegom škrlatnih tog in kakšna je bila usoda onih, ki so jih bili izrekli?

Če drži podatek s katerim bivši ustavni sodnik in pravosodni minister v Janševih vladah, dr. Lovro Šturm, občasno maha, da je bilo v samostojni Sloveniji kar 600 sodb, ki da so kratile človekove pravice in zato kasneje padale tako na US kot na pristojnem Evropskem sodišču, bi se morali po vrsti umakniti vsi sodniki, ki so te sodbe podpisovali ter njihovi nadrejeni. Ne pomnim, da bi razen iz Janševih krogov in to tudi bolj občasno in samo takrat ko je bil kak njihov član ali suporter obsojen, kdo to tudi zahteval. Tokrat pa kar pogrom proti Masleši in začudenje, če ne kaj hujšega, ob njegovem vztrajanju na položaju. Kako to, torej, da je bilo 600 sodb prebavljenih brez prekomerne kisline v želodcih, tokratna pa ne? Nimam drugega odgovora kot to, da tokrat zahtevo po odstopu prvega izmed rednih sodnikov  podaja in to brezkompromisno, Janez Janša. Bog je spregovoril. Tako naj bo! Res je da je bil primer sojenja liderja opozicije dolgotrajen in odmeven, a pred zakonom smo vendarle vsi enaki! Ali pač?!

Osebno še vedno vztrajam pri svojih dvomih o nezmotljivosti varuhov ustave, oziroma kar pri prepričanju, da se je glas vplivnejših držal neke politične simpatije, ostalih pa zaželene enotnosti, glede na pomembnost primera. Glede zmotljivosti ali nezmotljivosti, ne pozabimo kar je eden od njih in bivši predsednik sodišča, Ernest Petrič, enkrat na televiziji izjavil glede referenduma, ki je obglavil pokojninsko reformo Pahorjeve vlade. Takrat je US z njim na čelu dovolil razpis in izvedbo referenduma, ki sta mu vlada in Državni zbor nasprotovala.  »Danes bi se verjetno odločil drugače!« je dejal Petrič.

No, in če gre moja pohvala ministru Klemenčiču, si dovoljujem izreči grajo ministrici za okolje in prostor, Ireni Majcen, ki je znova dokazala, da ni kos poslanstvu in položaju, ki ga zaseda, ko gre za odnos do morja. Potem, ko je, celo v nasprotju z vsemi dogovori in sprejetimi obveznostmi, zradirala še tisto skromno proračunsko postavko 20.000 evrov letno, ki je vendarle omogočala, da je bil eden od draguljev naše pomorske dediščine, to je Solinarski muzej v Sečovljah, dostopen obiskovalcem in to prav v času, ko se z našo soljo kitimo na milanskem EXPOju in se prične sezona obiskov naše obale, izvemo danes, da je denar odtrgala še Monitoringu morja, ki ga opravlja Nacionalni inštitut za biologijo. Prvič v 30 letih so na Morski biološki postaji v Piranu ostali brez podatkov o temperaturi in slanosti ter onesnaženosti slovenskega morja.

Še ena sramota! Kdaj boste, spoštovani gospod premier, dr. Cerar, uvideli, da gospa Irena Majcen ni ta prava za naloge in opravila, ki ste jih ji zaupali? Razumem, da imate težave s kadrovskim naborom in koalicijskimi kvotami, a da minister za finance razglaša naokrog, da smo že spet zgodba o uspehu, kolegica za okolje, pa dela povsem nasprotno in zlasti v odnosu do morja, kaže da pripada v celoti nekemu drugemu, globoko kontinentalnemu okolju, ki o morju ve le toliko, da je mokro in slano in da se vanj poleti kopamo, kliče po ukrepanju. Vsaj to ji povejte, da naj malce prelista Resolucijo o pomorski usmeritvi Republike Slovenije, se opraviči prizadetim ustanovam in jim vrne odvzeti drobiž!. Pa naj še kako bolj glasno in odločno reče italijanskemu kolegu v zvezi z uplinjevalnikom v Žavljah, lepo prosim! Morda tudi vi kolegu Renziju.